RSS: Subscribe Now

Digital clock

3 Σεπ 2013

Στο …μαύρισμα των φαλαινών το μυστικό της αντιγήρανσης;


Ο τρόπος με τον οποίο οι φάλαινες αντιδρούν στο φως του ήλιου μπορεί να ρίξει νέο φως στη διαδικασία της ανθρώπινης γήρανσης, λένε ερευνητές. Κάποια είδη αντιδρούν στην έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, παίρνοντας ένα πιο σκούρο χρώμα, με τον ίδιο τρόπο που οι άνθρωποι μαυρίζουν, όταν εκτεθούν στον ήλιο. Άλλα, όμως, προστατεύουν τους εαυτούς τους από ηλιακά εγκαύματα …ανάβοντας και σβήνοντας τα γονίδιά τους, κατά βούληση.

Εργασία, που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, μπορεί να οδηγήσει σε νέες αντιγηραντικές θεραπείες για τους ανθρώπους. Για αρκετά χρόνια, θαλάσσιοι βιολόγοι, στο Μεξικό, έχουν παρατηρήσει έναν αυξημένο αριθμό φαλαινών, στην περιοχή, με φουσκάλες στο δέρμα, ως αποτέλεσμα της έκθεσής του σε υπεριώδη ακτινοβολία.

Κατά τη διάρκεια μίας περιόδου τριών ετών, οι ερευνητές πήραν δείγματα δέρματος από τρία διαφορετικά είδη φαλαινών, όταν αυτές μετακινούνταν στα ηλιόλουστα νερά του Κόλπου της Καλιφόρνια, κατά τη διάρκεια της ετήσιας εαρινής μετανάστευσής τους. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα διαφορετικά είδη αντιδρούν διαφορετικά στην αύξηση του ηλιακού φωτός.

Γαλάζιες φάλαινες

Η γαλάζια φάλαινα - το μεγαλύτερο γνωστό ζώο στην ιστορία του πλανήτη μας - έχει την ικανότητα να αυξομειώνει τον αριθμό μελανοκυττάρων στον οργανισμό της και να μαυρίζει (φωτο: antarcticanimals.org)

Οι γαλάζιες φάλαινες είναι τα μεγαλύτερα γνωστά στον άνθρωπο πλάσματα που έχουν ζήσει ποτέ στη Γη και αντιδρούν στον ήλιο, αυξάνοντας την ποσότητα χρωστικής στο δέρμα τους, ακριβώς όπως και εμείς.

“Όταν οι γαλάζιες φάλαινες πάνε διακοπές στον Κόλπο της Καλιφόρνια, μαυρίζουν με τον ίδιο τρόπο που μαυρίζουμε εμείς”, δήλωσε στο BBC ο καθηγητής Mark Birch-Machin, του Πανεπιστημίου του Newcastle. “Και αυτό το μαύρισμα τις προστατεύει από ένα ηλιοκαμένο DNA”.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Birch-Machin, εκ των συγγραφέων της μελέτης, η έκθεση σε υπεριώδες φως μπορεί να βλάψει όχι μόνο το δέρμα, αλλά και το DNA στα μιτοχόνδρια, τις μπαταρίες των κυττάρων.

Η ικανότητα των γαλάζιων φαλαινών να αυξομειώνουν την αφθονία μελανοκυττάρων και να μαυρίζουν, ως απάντηση στην έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, μπορεί να συνδέεται με τα ιστορικά μεταναστευτικά τους μοτίβα, καθώς κινούνται, ετησίως, από ψηλότερα σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, με μεγαλύτερη ηλιοφάνεια.

Φάλαινες φυσητήρες

Οι φάλαινες φυσητήρες περνούν πολλή ώρα στον ήλιο και αμύνονται απέναντι στην υπερβολική υπεριώδη ακτινοβολία, με αλλαγές στα γονίδιά τους (φωτο: advocacy.britannica.com)

Οι φάλαινες φυσητήρες έχουν μία διαφορετική προσέγγιση στο θέμα της έκθεσης στον ήλιο, λέει ο καθηγητής Birch-Machin. Και αυτό, μάλλον, επειδή μπορούν να περάσουν μέχρι και έξι ώρες στην επιφάνεια του ωκεανού, κάθε φορά που αναδύονται και αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερη έκθεση σε υπεριώδες φως.

Μπορούμε να τις παρομοιάσουμε με τους ανθρώπους που εκτίθενται στον ήλιο με τις ώρες, στην προσπάθεια για ένα γρήγορο και βαθύ μαύρισμα, άρα οι αλλαγές στη χρωστική ουσία του δέρματος δεν πρόκειται να τις βοηθήσει πάρα πολύ, μιας και η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία είναι υπερβολική, εξηγεί ο καθηγητής.

Αντί για αλλαγές στη χρωστική, ο ήλιος πυροδοτεί μία αντίδραση στα γονίδια αυτών των φαλαινών, η οποία είναι, επίσης, παρόμοια με το μηχανισμό που διαθέτουν και οι άνθρωποι, για να προστατεύονται από τη ζημιά που προκαλεί ο ήλιος. 

“Είδαμε, για πρώτη φορά, στοιχεία ενεργοποίησης γενοτοξικών  μονοπατιών, στα κύτταρα των φαλαινών”, είπε η ερευνήτρια Amy Bowman, επίσης εκ των συγγραφέων της μελέτης. “Μία αντίδραση που μοιάζει με εκείνη που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες στο ανθρώπινο δέρμα, η οποία είναι ο προστατευτικός μας μηχανισμός απέναντι στις βλάβες από τον ήλιο”, πρόσθεσε.

Πτεροφάλαινες 

Οι πτεροφάλαινες δεν αντιμετωπίζουν τόσα προβλήματα, λόγω του σκούρου χρώματος του δέρματός τους, που οφείλεται στην αυξημένη μελανίνη που διαθέτουν (φωτο: animalscamp.com)

Το τρίτο είδος που εξέτασαν οι επιστήμονες ήταν οι πτεροφάλαινες. Αυτά τα ζώα – με τη μεγάλη ποσότητα μελανίνης στο δέρμα – βρέθηκαν να είναι πιο ανθεκτικά στη ζημιά από τον ήλιο, έχοντας το χαμηλότερο επιπολασμό αλλοιώσεων από ηλιακά εγκαύματα. Πιθανότατα, η χρωστική ουσία στο δέρμα των πτεροφαλαινών είναι αρκετή, για την προστασία τους από την υπεριώδη ακτινοβολία.

Νέες προσεγγίσεις

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι, βλέποντας τις αλλαγές τόσο στη χρωστική ουσία όσο και στα γονίδια των φαλαινών, μπορούν να βρουν κάποιες απαντήσεις στη διαδικασία γήρανσης των ανθρώπων. “Το ηλιοκαμένο DNA που βρήκαμε στις φάλαινες είναι το ίδιο ηλιοκαμένο DNA που βρίσκουμε στους ανθρώπους και αυτό είναι σίγουρα συνδεδεμένο με τη γήρανση”, δήλωσε ο καθηγητής Birch-Machin.

“Η μελέτη δείχνει την αλληλεπίδραση των συστημάτων που μπορούμε να εξετάσουμε περαιτέρω, στην έρευνα για τους ανθρώπους. Και που θα έχει συνέπειες στις προσεγγίσεις μας στην αντιγήρανση και τον καρκίνο του δέρματος”, είπε. 

Οι επιστήμονες λένε ότι περαιτέρω δουλειά απαιτείται, για να δούμε αν τα ηλιακά εγκαύματα των φαλαινών εξελίσσονται σε καρκίνο του δέρματος. Θέλουν, επίσης, να μάθουν, αν μπορεί να αναπτυχθεί ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τα ζώα.

Ερωτήματα για τις συνέπειες στα ζώα

“Παρά το γεγονός ότι έχουμε την ευκαιρία να μελετούμε αυτούς τους μακρόβιους ωκεάνιους θηρευτές, για δεκαετίες, τα ευρήματά μας δείχνουν πόσο ανεπαρκώς κατανοούμε την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας και τις βασικές διαδικασίες που εμπλέκονται”.

“Η ανακάλυψη της μελάγχρωσης καθώς και της χρήσης και άλλων, διαφορετικών στρατηγικών, για την καταπολέμηση της επιζήμιας έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία, μεταξύ των ειδών φάλαινας, εγείρει ερωτήματα σχετικά με τις συνέπειες που έχει η έκθεση στον ήλιο σε αυτά τα θαλάσσια θηλαστικά”, καταλήγει η μελέτη.
 
πηγή: pathfinder.gr